logo VisitDrama

house

Elizabeth Cleghorn Gaskell (29 september 1810 - 12 november 1865) elisabeth_gaskell - ouder

Elizabeth Cleghorn Gaskell is een Britse schrijfster uit de Victoriaanse periode die vooral realistische romans en korte verhalen schreef over eigentijdse sociale problemen.

Mrs. Gaskell geboren als Elizabeth Stevenson op 29 september 1810, op 93 Cheyne Walk, Chelsea (toen een buitenwijk van Londen). Elizabeth was het achtste en laatste kind van haar ouders. Alleen zij en haar latere broer John (het eerste kind uit haar vaders tweede huwelijk) overleefden hun kindertijd. (John verdween op een reis naar India rond 1827.)

Haar vader William Stevenson, was een Schotse minister in Failsworth, Lancashire maar nam ontslag op basis van gewetensbezwaren en verhuisde zijn gezin naar Londen in 1806. Zijn bedoeling was om naar India te vertrekken toen hij de privé secretaris werd van de Earl of Lauderdale, die tot Governeur-Generaal van India benoemd was.

Deze positie werd geen werkelijkheid en Stevenson werd voorgesteld als bewaarder van de schatkist. Haar moeder Elizabeth Holland kwam uit een familie uit de Engelse Midlands en was zeer verbonden met prominente families zoals de Wedgwoods, de Turners en de Darwins. Zij stierf dertien maanden na de geboorte van Elizabeth en liet een zeer verwilderde man na die geen andere uitweg zag dan haar naar haar moeders zus Hannah Lumb, te sturen in Knutsford, Cheshire. Ze werd opgevoed in een huishouden van alleen dames. Ze noemde haar tante ‘ mijn meer dan moeder’.

Lily zoals ze door familie en vrienden werd genoemd, groeide op in een warme en gelukkige omgeving. Haar vader hertrouwde toen ze vier was met Catherine Thomson en startte een nieuw gezin in Chelsea. Het stel kreeg twee kinderen, William (1815 en erfgenaam) en een dochter Catherine (1816). Ze bezocht deze familie maar voelde zich nooit echt thuis. Later heeft ze het stadje Knutsford als voorbeeld gebruikt in haar roman “Cranford”. Het huis was groot en uit rode bakstenen getrokken, Heathwaite genaamd, op Heathside (nu Gaskell Avenue), welke uitkeek op een groot open gedeelte van Knutsford Heath. Gaskell's House, 84 Plymouth Grove, Manchester M13 9LW kan bezocht worden dit is nu een museum. Er worden geregeld lezingen gegeven.

Elizabeth ging tussen 1821 en 1827 naar een kostschool in Warwickshire, gerund door de Byerley zussen, achternichtjes van Josiah Wedgewood. De school, welke moderne onderwerpen in een huiselijke sfeer, verzorgden, trok de dochters van meerdere families aan, inclusief het nichtje van Harriet en James Martineau en de kleindochter van Joseph Priestley.

Haar toekomst was zeer onzeker omdat ze geen persoonlijk bezit had en een thuis, ondanks dat ze een permanente gast was bij haar tante en grootouders. Haar broer John zocht haar geregeld op en ze zag haar vader soms enkele jaren niet.

Elizabeth bracht enkele tijd door bij de Turners in Newcastle upon Tyne en in Edinburgh. Gedurende dit bezoek ontmoette en trouwde ze op 21-jarige leeftijd in 1832 met William Gaskell uit Manchester. Hij was predikant van de Cross Street Unitarian Chapel, en had een eigen literaire carrière. Ze verbrachten hun huwelijksreis in North Wales, en verbleven bij Elizabeth's oom, Samuel Holland, nabij Porthmadog.
William en Elizabeth hadden een gelukkig huwelijk, gebaseerd op gedeelde interesses in taal en cultuur en een optimistisch geloof. Elizabeth hing aan haar man voor stabiliteit, en William zocht in haar, haar hilariteit en opgewektheid.
Als unitariërs geloofden ze niet dat vrouwen ondergeschikt zijn aan hun echtgenoten. Elizabeth was dit absoluut niet. William moedigde zijn vrouw aan om haar eigen talenten te ontwikkelen en zichzelf ervan te verzekeren om deze te promoten.

Zo vond haar pad naar haar roeping geen gemakkelijke. "Ik ben soms een lafaard om te wensen dat we terug waren naar de tijden waar gehoorzaamheid de enige taak van vrouwen waren’ biechtte ze op aan haar vriendin Eliza "Tottie" Fox, en er vervolgens toevoegde, "Maar ook dan geloof ik niet dat William me ooit iets op zal dragen.”
In de eerste tien huwelijksjaren concentreerde Elizabeth zich op haar huishoudelijk leven. De Gaskells woonden in Manchester, waar de industriële omgeving een inspiratie voor haar romans zouden worden. Ze kregen meerdere kinderen; een doodgeboren dochter in 1833, gevolgd door Marianne (1834), Margaret Emily (1837), (bekend als Meta), Florence Elizabeth (1842), William (1844–†1845 overleden aan roodvonk), en Julia Bradford (1846).

Toen hun 1-jarige zoon stierf werd Elizabeth depressief. Haar echtgenoot moedigde haar aan te schrijven vanwege de therapeutische waarde ervan. Dit schrijven resulteerde in haar debuutroman, Mary Barton: A Tale of Manchester Life. Deze roman gaat over het harde leven van de textiel fabriekwerkers in Manchester. Haar sympathie was voor de arbeidersklasse, die lange dagen werkte onder ongezonde condities, in grote armoede leefde en stierven zonder hoop of een kans op geluk. Rijke fabriekseigenaren, en haar eigen klasse in het algemeen, werden in een zeer realistisch meer kritisch licht beschreven. Het boek werd een sensatie en verkocht goed. Het boek verscheen anoniem maar haar identiteit werd snel bekend en het dwong haar om zichzelf als schrijfster bekend te maken.

Een zeer bekende roman is North and South over het contrast tussen het geïndustrialiseerde Noorden van Engeland en het agrarische Zuiden en het zoeken naar een compromis tussen die twee werelden. Wederzijds begrip en empathie zijn hier sleutelwoorden. Elk moment dat ze kreeg studeerde Elizabeth poëzie, en maakte notities voor haar mans lessen. Ze schreef zelf ook poëzie "Sketches among the Poor, No. 1," in 1837, was een project samen met William.

Ze huurden een villa in Plymouth Grove in 1850, na de publicatie van haar eerste roman, en Elizabeth woonde in dit huis met haar gezin tot haar dood in 1865. Al haar boeken op één na zijn geschreven op dit adres, terwijl haar man diverse comités hield en thuis lessen aan de armen verzorgden. elisabeth_gaskell - huis

De kring waarin de Gaskells verkeerden waren inclusief de groten in de literaire wereld, andersdenkenden religieuzen, en sociale hervormers, waaronder William en Mary Howitt. Charles Dickens en John Ruskin bezochten Plymouth Grove, zo ook de Amerikaanse schrijvers Harriet Beecher Stowe en Charles Eliot Norton. Dirigent Charles Hallé woonde vlakbij en leerde één van haar vier dochters piano spelen. Van haar goede vriendin Charlotte Brontë is bekend dat zij drie keer een gast is geweest, en zij zich op een moment achter de gordijnen heeft verborgen omdat zij te verlegen was om de bezoekers van Elizabeth te ontmoeten.

Haar dochter Florence trouwde met een advocaat, Charles Crompton, in 1862.

Elizabeth ontweek de vele traditionele taken en verantwoordelijkheden van een pastoorsvrouw. Ze was lerares op de “ Unitarian charity Sunday School” – een zondagsschool, bezocht de pupillen thuis en leerde zo over het leven in armoede. Gedurende de ‘ hongerige jaren veertig ‘ deed ze veel vrijwilligerswerk, bezocht gevangenen en hielp de hongerigen te voeden.

Ze schreef ook zeer succesvolle spook verhalen (geholpen door Charles Dickens, die haar werk publiceerde in zijn tijdschrift Household Words. Hij noemde haar 'My Dear Sheherazade'.

Gaskell schreef ook de biografie over Charlotte Brontë. Life of Charlotte Brontë is nog altijd een van de bekendste Engelse biografieën die er ooit geschreven zijn.

Elizabeths gezondheid werd gedurende de jaren slechter. Ze had erg overdreven in haar entertainment aan gasten thuis en met bezorgdheid over haar kinderen. Ook tijdens haar vakanties bleef ze vaak doorwerken en schreef ze korte verhalen en reisverslagen om voor de vakanties te betalen. Toen ze aan een nieuwe roman begon ontving ze een enorm voorschot wat haar ruimte gaf om haar wens te kunnen vervullen. Een huis te kopen in zuid Engeland waar zij en William konden leven tot aan hun pensioen.
Tijdens een bezoek aan het nieuwe huis in Holybourne in1865 stortte ze in en stierf op 55 jarige leeftijd, wat haar laatste roman “Wives and Daughters” (Vrouwen en dochters) onafgewerkt achterliet.
Haar naam is opgenomen in de Poet's corner in de Westminster Abbey (zie foto).

Het huis op Plymouth Grove bleef in de Gaskell familie tot 1913.elizabeth gaskell - poets corner - westminster abbey

Haar bekendste romans zijn Cranford (1853), North and South (1854), en Wives and Daughters (1865). Cranford was Gaskell's favoriete boek en voor vele decennia haar enige herinnerde boek.

Haar werken:
•    Mary Barton: A Tale of Manchester Life (1848)
•    Ruth (1853)
•    Cranford (1853)
•    North and South (1855)
•    Life of Charlotte Brontë (1857)
•    Wives and Daughters (1866): haar laatste en onvolledige roman